Πώς ψηφίζουμε

 

ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ

Δικαίωμα ψήφου έχει κάθε πολίτης της Δημοκρατίας, που συμπληρώνει το 18ο έτος της ηλικίας του μέχρι και την ημέρα των εκλογών και νοουμένου ότι έχει τα προσόντα διαμονής στην Κύπρο. Κάθε πρόσωπο, που έχει τα εκλογικά προσόντα, υποχρεούται να υποβάλει αίτηση για εγγραφή στον εκλογικό κατάλογο, εντός τριάντα ημερών από την ημερομηνία που αποκτά τα εκλογικά προσόντα, για έκδοση εκλογικού βιβλιαρίου και οπωσδήποτε το αργότερο μέχρι την τελευταία ημέρα κατάρτισης του συμπληρωματικού εκλογικού καταλόγου. Για σκοπούς των βουλευτικών εκλογών 2016, η τελευταία ημέρα υποβολής αιτήσεων για εγγραφή στον εκλογικό κατάλογο ήταν η 2α Απριλίου, 2016.

 

Η ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ

H άσκηση του εκλογικού δικαιώματος είναι υποχρεωτική, γι' αυτό οι εκλογείς που παραλείπουν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα είναι ένοχοι αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης, υπόκεινται σε πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις διακόσιες λίρες.

 

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ - ΩΡΕΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ

Η ψηφοφορία διεξάγεται άμεσα και μυστικά. Αυτή αρχίζει η ώρα 7.00 π.μ. και διακόπτεται για μια ώρα, στις 12.00 το μεσημέρι. Επαναρχίζει η ώρα 1.00 μ.μ. και συνεχίζεται κανονικά μέχρι τις 6.00 μ.μ. Αν παραστεί ανάγκη, ο προεδρεύων υπάλληλος μπορεί, κατά την απόλυτη κρίση του, να παρατείνει τις ώρες ψηφοφορίας στο εκλογικό του κέντρο μέχρι και τα μεσάνυκτα, νοουμένου ότι υπάρχουν εκλογείς έξω από αυτό, οι οποίοι αναμένουν να ψηφίσουν.

 

ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΚΛΟΓΕΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

Ο εκλογέας, για να γίνει δεκτός στο εκλογικό κέντρο και να δοθεί σ' αυτόν ψηφοδέλτιο για να ψηφίσει, θα πρέπει:

(α) Να είναι γραμμένος στον εκλογικό κατάλογο του οικείου εκλογικού κέντρου. Αν είναι γραμμένος στον εκλογικό κατάλογο άλλου εκλογικού κέντρου θα καθοδηγηθεί από τους υπεύθυνους της εκλογής, για να αποταθεί στο κατάλληλο εκλογικό κέντρο για να ψηφίσει.

Αν ένα πρόσωπο, που κατέχει τα εκλογικά προσόντα, παρέλειψε να φροντίσει έγκαιρα για την εγγραφή του στον εκλογικό κατάλογο, είναι άσκοπο να συζητά με τους υπεύθυνους του εκλογικού κέντρου. Η διαδικασία για την κατάρτιση του εκλογικού καταλόγου λήγει αρκετά πριν την ημέρα των εκλογών και καμία αλλοίωση ή διόρθωση του καταλόγου μπορεί να γίνει είτε με την προσθήκη ή την αφαίρεση του ονόματος οποιουδήποτε εκλογέα στον εκλογικό κατάλογο. Ο προεδρεύων υπάλληλος του εκλογικού κέντρου δεν έχει οποιοδήποτε δικαίωμα να προβεί σε διορθώσεις του εκλογικού καταλόγου. Η εργασία αυτή συντελείται πολύ προηγουμένως από την Υπηρεσία Εκλογών.

(β) Να παρουσιάσει το εκλογικό βιβλιάριο ή το δελτίο ταυτότητάς του. Χωρίς εκλογικό βιβλιάριο, ή δελτίο ταυτότητας, κανένας δεν μπορεί να ψηφίσει, ανεξάρτητα αν το όνομά του είναι γραμμένο στον εκλογικό κατάλογο.

Σε περίπτωση απώλειας ή φθοράς του εκλογικού βιβλιαρίου, ο εκλογέας μπορεί να το αντικαταστήσει, υποβάλλοντας σχετική αίτηση στους οικείους Επάρχους ή την Υπηρεσία Εκλογών. Η αίτηση, για αντικατάσταση του εκλογικού βιβλιαρίου, λόγω απώλειας, μπορεί να υποβληθεί μέχρι την προηγουμένη των εκλογών.

(γ) Να επιβεβαιωθεί κατά πόσο ο εκλογέας, που προσέρχεται στο εκλογικό κέντρο για να ψηφίσει, ότι δεν είχε ψηφίσει προηγουμένως στην ίδια εκλογή.

 

ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΓΚΛΩΒΙΣΜΕΝΩΝ

Οι πολίτες της Δημοκρατίας, που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στις υπό των τουρκικών δυνάμεων εισβολής κατεχόμενες περιοχές της Καρπασίας και Κερύνειας, μπορούν, να ψηφίσουν σε εκλογικά κέντρα που λειτουργούν στις ελεύθερες περιοχές, προσκομίζοντας την πολιτική ταυτότητα, ή το διαβατήριο τους, αν έχουν, ή οποιοδήποτε άλλο επίσημο έγγραφο της Δημοκρατίας, που φέρει τη φωτογραφία τους.

 

ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΩΝ

Για κάθε εκλογική περιφέρεια ετοιμάζονται διαφορετικού χρώματος ψηφοδέλτια, για να μη προκαλείται σύγχιση μεταξύ των εκλογέων και ταυτόχρονα να διευκολύνεται το έργο των υπευθύνων υπαλλήλων για σκοπούς της ψηφοφορίας και ιδιαίτερα για τη διαλογή και καταμέτρηση των ψήφων. Τα χρώματα των ψηφοδελτίων κατά εκλογική περιφέρεια έχουν ως ακολούθως:

Εκλογική περιφέρεια Χρώμα
Λευκωσία Άσπρο
Λεμεσός Κίτρινο (Καναρινί)

Αμμόχωστος

Μπλε
Λάρνακα Ροζ
Πάφος Πράσινο
Κερύνεια Κερασί

 

Οι εκλογείς συμβουλεύονται να βεβαιώνονται προηγουμένως ότι τα ψηφοδέλτια που παίρνουν στα χέρια τους είναι τα ψηφοδέλτια της εκλογικής περιφέρειας από την οποία προέρχονται.

 

ΕΠΙΣΗΜΗ ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΣΤΑ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΑ

Όλοι ανεξαίρετα οι εκλογείς θα πρέπει να ελέγξουν τα ψηφοδέλτιά τους και να βεβαιωθούν ότι αυτά είναι κατάλληλα σφραγισμένα, με την επίσημη σφραγίδα της Δημοκρατίας, πριν αποσυρθούν στον ειδικό θάλαμο ψηφοφορίας για να ψηφίσουν, γιατί, διαφορετικά, αν τα ψηφοδέλτια δεν είναι σφραγισμένα, δεν θα ληφθούν υπόψη κατά την καταμέτρηση, αφού θα είναι άκυρα.

 

ΤΡΟΠΟΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ

Στο κατώτατο μέρος της στήλης κάθε συνδυασμού στο ψηφοδέλτιο και κάτω από τα ονόματα όλων των υποψηφίων υπάρχει ένα μεγάλο τετράγωνο, στο οποίο ο εκλογέας μπορεί να σημειώσει το καθορισμένο σημείο, δηλ. «Χ» ή «+» ή «√», για να ψηφίσει το κόμμα της εκλογής του.

Τα ψηφοδέλτια διπλώνονται σαν φυσερό, σε τρόπο ώστε να ανοίγονται και να διπλώνονται για εύκολη χρήση από τους εκλογείς, για την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος τους.

Ο εκλογέας αφού πάρει το ψηφοδέλτιο του και αφού οι παρευρισκόμενοι στο εκλογικό κέντρο αντιπρόσωποι των κομμάτων και υποψηφίων διαπιστώσουν ότι το ψηφοδέλτιο δόθηκε στο πρόσωπο του οποίου τα στοιχεία περιγράφονται στον εκλογικό κατάλογο, ο εκλογέας προχωρεί ελεύθερα προς τον ειδικό θάλαμο ψηφοφορίας, που βρίσκεται σε κάθε εκλογικό κέντρο και, εκεί, πίσω από την κουρτίνα ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα, άμεσα, μυστικά και ανεπηρέαστα.

 

ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΝΑ ΨΗΦΙΖΟΥΜΕ ΔΥΟ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΑΠΟ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥΣΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥΣ

Με βάση το ισχύον εκλογικό σύστημα στις βουλευτικές εκλογές οι εκλογείς δεν έχουν δικαίωμα επιλογής υποψηφίων από διαφορετικούς συνδυασμούς. Οι εκλογείς μπορούν να ψηφίσουν είτε ένα κόμμα, έστω και αν το κόμμα της εκλογής τους έχει στο συνδυασμό του λιγότερους υποψήφιους βουλευτές από τον αριθμό των βουλευτικών εδρών που αναλογούν στην εκλογική περιφέρειά τους, ή ένα μόνο ανεξάρτητο μεμονωμένο υποψήφιο.

 

ΣΤΑΥΡΟΙ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗΣ

Σε περίπτωση που ο εκλογέας αποφασίσει να ψηφίσει το συνδυασμό ενός κόμματος μπορεί, επιπρόσθετα, να εκδηλώσει την προτίμησή του σε ορισμένο ή ορισμένους υποψήφιους του συνδυασμού αυτού, σημειώνοντας σταυρό ή σταυρούς προτίμησης μέσα στα μικρά τετραγωνάκια, που είναι δίπλα από το όνομα των υποψηφίων του. Οι σταυροί προτίμησης δεν πρέπει να είναι περισσότεροι από τον αριθμό που καθορίζεται πιο κάτω:

Εκλογική περιφέρεια Σταυροί προτίμησης
Λευκωσία 5
Λεμεσός 3
Αμμόχωστος 3
Λάρνακα 2
Πάφος 1
Κερύνεια 1

Ο Νόμος προβλέπει ότι κάθε εκλογέας δικαιούται να σημειώνει ένα σταυρό προτίμησης, για κάθε τέσσερις έδρες. Όταν όμως υπάρχει υπόλοιπο, μετά τη διαίρεση του ολικού αριθμού των βουλευτικών εδρών σε κάθε εκλογική περιφέρεια με τον αριθμό τέσσερα, τότε ο αριθμός των σταυρών προτίμησης αυξάνεται κατά ένα.

Τονίζεται ότι το δικαίωμα του εκλογέα να σημειώσει σταυρό ή σταυρούς προτίμησης, σε υποψήφιους βουλευτές του συνδυασμού της εκλογής του, δεν είναι υποχρεωτικό.

 

ΠΟΙΟΙ ΔΙΚΑΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΑΥΡΟ ΠΡΟΤΙΜΗΣΗΣ

Αν ο εκλογέας αποφασίσει να σημειώσει σταυρούς προτίμησης, θα πρέπει να γνωρίζει ότι:

(α) Ο Αρχηγός/επικεφαλής του κόμματος δε χρειάζεται σταυρό προτίμησης, γιατί θεωρείται ότι αυτός λαμβάνει τόσους σταυρούς προτίμησης όσοι είναι και οι ψήφοι του κόμματος του οποίου ηγείται. Είναι γι' αυτό το λόγο, που δίπλα από το όνομα του Αρχηγού του κόμματος δεν υπάρχει τετραγωνάκι.

(β) Δεν μπορεί να σημειώσει περισσότερους σταυρούς προτίμησης, από όσους προβλέπεται για κάθε εκλογική περιφέρεια, όπως αναφέρεται πιο πάνω. Αν σημειωθούν περισσότεροι σταυροί προτίμησης θα αγνοηθούν όλοι και δε θα ληφθούν υπόψη.

Το ψηφοδέλτιο, σε τέτοια περίπτωση, θα θεωρείται έγκυρο και θα λογίζεται ως κομματική ψήφος, υπέρ του κόμματος στο οποίο σημειώθηκαν οι σταυροί προτίμησης, νοουμένου ότι δεν ψηφίστηκε άλλο κόμμα.

 

ΑΛΛΑΓΗ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΟΥΛΟΓΩ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ

Πρέπει να τονισθεί ότι ο εκλογέας οφείλει να είναι πολύ προσεκτικός, για να μην καταστρέφει από αμέλεια το ψηφοδέλτιο του. Αν όμως από απροσεξία το καταστρέψει, μπορεί να το επιστρέψει στον προεδρεύοντα υπάλληλο ο οποίος, οφείλει να δώσει στον εκλογέα άλλο ψηφοδέλτιο, για να μπορέσει να ψηφίσει κανονικά.

Ο εκλογέας, αφού ψηφίσει το συνδυασμό του κόμματος της εκλογής του, θα διπλώσει το ψηφοδέλτιο του και μετά που θα εξέλθει από τον εκλογικό θάλαμο θα το ρίξει στην κάλπη.

Στη συνέχεια ο εκλογέας, αφού πάρει το εκλογικό βιβλιάριο ή την ταυτότητά του, θα απομακρυνθεί από το εκλογικό κέντρο.

 

Η ΜΥΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΨΗΦΟΥ

H ψηφοφορία είναι μυστική και για τη διασφάλιση της μυστικότητας της ψήφου λαμβάνονται τα δέοντα μέτρα. Σε κάθε εκλογικό κέντρο υπάρχουν ειδικοί θάλαμοι ψηφοφορίας με κουρτίνα, όπου ο εκλογέας μπορεί να ασκήσει ελεύθερα και άμεσα, με κάθε μυστικότητα, το εκλογικό του δικαίωμα.

ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

Κάθε εκλογέας έχει δικαίωμα να ψηφίσει μια φορά μόνο. Οι επί καθήκοντι υπάλληλοι εφοδιάζουν κάθε εκλογέα με ένα ψηφοδέλτιο, κατάλληλα σφραγισμένο.

Μετά την παραλαβή του ψηφοδελτίου του ο εκλογέας προχωρεί αμέσως στον εκλογικό θάλαμο ψηφοφορίας και πίσω από την κουρτίνα σημειώνει μυστικά, με πέννα χρώματος μπλε ή μαύρου, το σημείο "Χ" ή "+" ή "V", μέσα στο τετράγωνο που βρίσκεται κάτω από τη στήλη του κόμματος, ή δίπλα από το όνομα του μεμονωμένου υποψήφιου της προτίμησής του.

 

ΠΩΣ ΨΗΦΙΖΟΥΝ ΟΙ ΤΥΦΛΟΙ

Ο προεδρεύων υπάλληλος μπορεί να εξηγήσει τον τρόπο εκλογής σε οποιοδήποτε εκλογέα, αποφεύγοντας επιμελώς κάθε ενέργεια ή κίνηση που μπορεί να εκληφθεί ως συμβουλή ή οδηγία υπέρ οποιουδήποτε κόμματος ή υποψηφίου.

Ο τυφλός ή κάθε πρόσωπο με φυσική ανικανότητα που είναι εκλογέας, μπορεί να ψηφίσει μόνος του, αν το επιθυμεί, δηλώνοντας απλώς στον προεδρεύοντα υπάλληλο ότι είναι σε θέση να ψηφίσει μόνος του.

Κάθε εκλογέας, ο οποίος λόγω τυφλότητας ή άλλης φυσικής ανικανότητας δεν μπορεί να ψηφίσει, μπορεί να ζητήσει από τον προεδρεύοντα υπάλληλο, στην παρουσία ενός από τους βοηθούς του εκλογικού κέντρου ή από οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο της απόλυτης εμπιστοσύνης του, να τον βοηθήσει στην άσκηση του εκλογικού του δικαιώματος, σύμφωνα με την επιθυμία του.

 

ΦΘΑΡΜΕΝΑ ΨΗΦΟΔΕΛΤΙΑ

Ο εκλογέας, αν από απροσεξία καταστρέψει το ψηφοδέλτιο του κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να μην μπορεί να το χρησιμοποιήσει για να ψηφίσει, μπορεί να το επιστρέψει στον προεδρεύοντα υπάλληλο, ο οποίος οφείλει να του δώσει άλλο ψηφοδέλτιο, για να ψηφίσει κανονικά. Τα φθαρμένα ψηφοδέλτια ακυρώνονται και φυλάσσονται από τον προεδρεύοντα υπάλληλο σε ειδικό φάκελο.

 

ΑΛΛΑ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣΜΥΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΨΗΦΟΥ

Αφού ο εκλογέας ψηφίσει, διπλώνει το ψηφοδέλτιο του και το ρίχνει ο ίδιος μέσα στην κάλπη, χωρίς να γίνει αντιληπτό από κανένα τι ψήφισε.

Απαγορεύεται στον εκλογέα να σημειώσει στο ψηφοδέλτιο οποιοδήποτε άλλο σημείο, εκτός από τα καθοριζόμενα από το Νόμο κατάλληλα σημεία που είναι είτε το «Χ» ή το «+» ή το Απαγορεύεται ο σχηματισμός οποιουδήποτε άλλου σχήματος ή γράμματος ή αριθμού, με το οποίο μπορεί να αναγνωρισθεί η ταυτότητα του εκλογέα.

Απαγορεύεται η αφαίρεση οποιουδήποτε ουσιώδους μέρους ή το σχίσιμο του ψηφοδελτίου.

Με τις πιο πάνω ρυθμίσεις σκοπείται η προστασία των εκλογέων από τυχόν πιέσεις και/ή ανεπιθύμητες παρεμβάσεις, που στόχο έχουν τον επηρεασμό των ψηφοφόρων να ψηφίσουν παρά τη θέλησή τους συγκεκριμένο κόμμα ή υποψήφιο. Σε τέτοια περίπτωση, τα ψηφοδέλτια θεωρούνται άκυρα.